Lwia paszcza (Antirrhinum majus) – portret rośliny

Lwia paszcza (Antirrhinum majus) – portret rośliny

Charakter rośliny

Lwia paszcza (Antirrhinum majus) to klasyczna roślina jednoroczna o wyprostowanym pokroju i charakterystycznych kwiatach, których kształt przypomina paszczę lwa. W zależności od odmiany osiąga wysokość od około 40 do 80 cm, dzięki czemu może być wykorzystywana zarówno na obwódkach, jak i w wyższych partiach rabat.

To roślina bardzo czytelna w kompozycjach – wnosi pion, rytm i intensywny kolor. Dobrze odnajduje się zarówno w ogrodach formalnych, jak i w bardziej swobodnych nasadzeniach, a przy odpowiednim prowadzeniu daje doskonały materiał na kwiat cięty.

Odmiany i zastosowanie

Lwie paszcze występują w wielu odmianach i seriach różniących się wysokością, formą kwiatów i charakterem wzrostu. Do szczególnie cenionych należą serie Madame Butterfly, Chantilly, Costa oraz odmiana Appleblossom.

Niższe formy dobrze sprawdzają się w mniejszych bukietach i tzw. bukietach „słoiczkowych”. Wyższe odmiany tworzą długie, wyprostowane pędy, które świetnie budują większe kompozycje florystyczne i nadają im struktury.

Wysiew i wczesna pielęgnacja

Nasiona lwich paszczy są bardzo drobne i kiełkują dość długo. Najlepsze efekty daje wysiew na tacach lub w płaskich pojemnikach, a następnie pikowanie do pojedynczych doniczek.

Optymalny termin wysiewu przypada na połowę lutego lub marzec. Nasiona wymagają światła do kiełkowania, dlatego nie należy ich przykrywać ziemią – wystarczy delikatnie docisnąć je do podłoża. Temperatura wschodów powinna wynosić 18–21°C.

Film ABC wysiewów- Marta pokazuje krok po kroku jak poprawnie wysiewać kwiaty jednoroczne

Film pokazujący pikowanie oraz omawiający pielęgnację kwiatów jednorocznych po wysiewach

Uszczykiwanie i prowadzenie roślin

Gdy siewki wytworzą 4–5 par liści, warto przyciąć je nad trzecią parą liści. Uszczykiwanie pobudza rośliny do rozkrzewiania i w praktyce oznacza większą liczbę pędów kwiatowych.

Lwie paszcze najlepiej rosną na stanowiskach w pełnym słońcu, w glebie żyznej i przepuszczalnej. Zalecana rozstawa między roślinami to 20–22 cm, co zapewnia im stabilny wzrost i dobrą cyrkulację powietrza.

Podpory – element obowiązkowy przy wyższych odmianach

Wyższe odmiany lwich paszczy kładą się, szczególnie po deszczu i przy ciężkich kwiatostanach. W praktyce oznacza to jedno: podpory są konieczne, jeśli zależy nam na prostych, mocnych pędach i estetycznym wyglądzie rabaty.

Najlepiej sprawdza się obwódka ze sznurka lub siatka prowadzona poziomo, założona na połowie wysokości roślin, tak aby pędy mogły przez nią swobodnie przerastać. Alternatywą jest otoczka z wygiętych tyczek kompozytowych. Podpory zakładam, gdy rośliny osiągają około 30 cm wysokości.

Zawsze jest lepiej, gdy podpory są obecne. Rośliny nie przewracają się, nie deformują, a pędy pozostają proste – co ma szczególne znaczenie przy kwiatach ciętych.

Dlaczego łodygi się wyginają – wyjaśnienie biologiczne

Gdy roślina zostaje przygięta do ziemi, jej wierzchołek wzrostu reaguje na grawitację i światło. Dochodzi do zjawiska geotropizmu i fototropizmu – hormony wzrostu (auksyny) gromadzą się po jednej stronie łodygi, powodując szybsze wydłużanie tej części.

Efektem jest charakterystyczne wygięcie pędu ku górze, często w formie łuku. Czasem wygląda to ciekawie, ale w uprawie na kwiat cięty prowadzi do krzywych, mniej estetycznych łodyg. Właśnie dlatego stabilne prowadzenie roślin od początku sezonu ma tak duże znaczenie.

Kwitnienie i kwiat cięty

Lwie paszcze kwitną długo – przy sprzyjających warunkach od czerwca aż do jesieni. Na kwiat cięty ścina się je w momencie, gdy dolne kwiaty na kłosie są już otwarte. W wazonie zachowują świeżość przez około 7 dni, dobrze trzymając formę kompozycji.

Zimowanie – doświadczenia z ogrodu

Choć nazwa wskazuje na roślinę jednoroczną, z mojego doświadczenia wynika, że lwie paszcze potrafią zimować przez wiele sezonów, szczególnie w cieplejszych zimach.

Jesienią przycinałam rośliny nisko, na około 30 cm nad ziemią, i w tej formie pozostawały na zimę. Kluczowe było, aby pędy:

• nie były wysokie,

• nie kładły się po ziemi,

• nie podgniwały przy wilgotnym podłożu.

Najlepsze rezultaty uzyskiwałam na ciepłej rabacie przy domu. W tym roku prowadzę kolejny eksperyment – zima jest znacznie ostrzejsza, z temperaturami sięgającymi około –15°C, a rośliny są przykryte warstwą śniegu. To zupełnie inne warunki niż w poprzednich latach i pokażą, jak lwie paszcze poradzą sobie przy większym mrozie.

Co decyduje o tym, czy roślina przezimuje

Z moich obserwacji wynika, że termin siewu ma mniejsze znaczenie niż kondycja rośliny. Najlepiej zimują egzemplarze:

• zdrowe,

• bez oznak chorób,

• które nie były osłabione stresem w sezonie.

Przez stres rozumiem przede wszystkim suszę, choroby i niedobory. Lwia paszcza może łapać rdzę, szczególnie na roślinach zimujących, choć dotąd nie miałam z tym problemu.

Start wiosenny i przewaga roślin zimujących

Rośliny przycięte jesienią ruszają bardzo wcześnie. Już w marcu zaczynają intensywnie rosnąć, a w kwietniu są silnymi, rozkrzewionymi egzemplarzami. W zeszłym sezonie pierwsze kwiaty pojawiły się w maju.

Dla porównania – siewki marcowe w tym czasie są jeszcze bardzo małe. Korzystam z obu form: rośliny zimujące dają wcześniejszy efekt, a młode egzemplarze kwitną obficie latem.

Mój pierwszy kontakt z zimowaniem lwich paszczy był przypadkowy. Przycięłam je jesienią i zostawiłam do wiosny z ciekawości. Efekty przerosły oczekiwania – kwiaty były wyraźnie większe, a pędy grubsze i stabilniejsze.

Jesienny siew – kiedy ma sens

Alternatywą jest siew jesienny we wrześniu. Takie rośliny bywają silniejsze niż te z wiosennego siewu, ale zimują jako bardzo młode egzemplarze. Przy ostrych zimach – takich jak obecna – zimowanie może się nie udać.

W cieplejszych rejonach kraju, z łagodnymi zimami, ten wariant ma zdecydowanie więcej sensu.

Podsumowanie

Lwia paszcza to roślina, która przy odpowiednim prowadzeniu potrafi odwdzięczyć się długim kwitnieniem, mocnymi pędami i wyjątkową trwałością. Choć traktowana jest jako jednoroczna, w praktyce potrafi cieszyć w ogrodzie znacznie dłużej. To jedna z tych roślin, które najlepiej pokazują, jak bardzo uprawa ogrodu zależy od obserwacji, a nie od sztywnych definicji.

Jeśli chcesz spojrzeć na lwią paszczę i inne kwiaty jednoroczne w szerszym kontekście – od planowania siewów po prowadzenie roślin w sezonie – całość zebrałam w przewodniku po uprawie kwiatów jednorocznych.

FAQ – lwia paszcza (Antirrhinum majus)

1) Kiedy siać lwią paszczę, żeby zakwitła wcześnie?

Najlepsze efekty daje siew na rozsadę w połowie lutego lub w marcu. Rośliny mają wtedy czas zbudować dobrą masę przed sezonem i wchodzą w kwitnienie stabilnie. Korzystam też z roślin zimujących, które ruszają znacznie wcześniej – u mnie pierwsze kwiaty pojawiały się już w maju. Młode siewki z marca kwitną później, ale bardzo dobrze sprawdzają się latem.

2) Czy nasiona lwich paszczy trzeba przykrywać ziemią?

Nie. Nasiona są bardzo drobne i potrzebują światła do kiełkowania. Wysiewam je na powierzchnię podłoża i jedynie delikatnie dociskam. Przy odpowiedniej wilgotności wschody są równomierne, choć nie szybkie – trzeba uzbroić się w cierpliwość.

3) Dlaczego rozsada lwich paszczy jest cienka i wyciągnięta?

Najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy temperatura jest zbyt wysoka w stosunku do ilości światła. Lwia paszcza bardzo szybko reaguje na niedobór światła. Gęsty siew i zbyt późne pikowanie tylko pogłębiają problem. Im wcześniej rośliny dostaną przestrzeń i światło, tym będą stabilniejsze.

4) Czy lwią paszczę trzeba uszczykiwać?

Można i często warto. Uszczykuję rośliny, gdy mają 4–5 par liści, co wyraźnie poprawia rozkrzewienie. Dzięki temu uzyskuję więcej pędów kwiatowych. To zabieg, który ma sens szczególnie wtedy, gdy zależy nam na obfitszym kwitnieniu, a nie na jednym głównym pędzie.

5) Czy lwia paszcza wymaga podpór?

Tak – szczególnie wyższe odmiany. Bez podpór lwie paszcze kładą się, zwłaszcza po deszczu i przy ciężkich kwiatostanach. Podpory zakładam, gdy rośliny mają około 30 cm wysokości. Najlepiej sprawdza się siatka prowadzona poziomo lub obwódka ze sznurka, przez którą pędy mogą swobodnie przerastać. Dzięki temu łodygi pozostają proste i nie deformują się.

6) Czy lwia paszcza jest jednoroczna, czy potrafi zimować?

Formalnie traktowana jest jako jednoroczna, ale z mojego doświadczenia wynika, że potrafi zimować przez wiele sezonów, szczególnie w cieplejszych zimach. Jesienią przycinam rośliny nisko, na około 30 cm, i zostawiam je w tej formie. Rośliny zimujące ruszają wiosną bardzo wcześnie, mają grubsze pędy, większe kwiaty i znacznie lepiej trzymają ciężar kwiatostanów.

7) Czy lwia paszcza choruje i na co warto uważać?

Lwia paszcza może łapać rdzę, zwłaszcza na roślinach zimujących, choć osobiście nie miałam jeszcze z tym problemu. Z moich obserwacji wynika, że kluczowe znaczenie ma dobra kondycja rośliny przez cały sezon: brak suszy, brak chorób i ogólnego stresu. Zdrowe rośliny znacznie lepiej radzą sobie zarówno latem, jak i zimą.

Autor: Marta Potoczek

Kwiaty jednoroczne uprawiam od ponad 20 lat. Swoją wiedzę opieram na praktyce i doświadczeniu, które od lat porządkuję w formie artykułów, materiałów wideo oraz publikacji poświęconych uprawie roślin ozdobnych.