Ciasto biszkoptowe z rabarbarem lub truskawkami lub morelami

Ciasto biszkoptowe z owocami — jeden przepis na każdy kwaskowaty owoc

To jest TO ciasto. Jeśli miałabym wskazać jedno, które przez wszystkie lata najczęściej lądowało na naszym stole, to właśnie ta zalewajka biszkoptowa — proste ciasto biszkoptowe z owocami, bez grama tłuszczu, które piecze się tak szybko, że u nas często nie zdąży nawet ostygnąć, bo jest rozchwytywane i konsumowane z prędkością światła. 

Od kiedy zaczęłam je piec zawsze budzi w ludziach nostalgię. Za dzieciństwem, za beztroską, za bezpieczeństwem kawałka ciasta u babci. Słyszałam wiele wspomnień, które wywoływało. A nie ma w nim nic specjalnego - jest wyjątkowo proste i chyba właśnie dlatego tak kochane przez każdego kto je próbuje. 

Przepis znalazłam jakieś 25 lat temu w starej książce kucharskiej — nazywał się tam właśnie „zalewajka biszkoptowa". W oryginale był chyba na jabłka i śliwki, ale tak mi zasmakował, że z czasem zaczęłam robić go z czym popadnie. I tu jest cała magia: do tego biszkoptu pasuje każdy kwaskowaty owoc, który ładnie się rozpada. Im bardziej kwaśny, tym lepiej, bo pięknie przełamuje słodki, puchaty biszkopt, a owoce zostają w nim zatopione jak niespodzianka.

Dlaczego do biszkoptu najlepsze są kwaskowate owoce

Sekret tego ciasta to kontrast: słodki, lekki biszkopt z owocami i kwaśny, soczysty owoc, który się w nim rozpływa. Najlepiej sprawdzają się owoce, które puszczają sok i miękną w pieczeniu:

• rabarbar — mój ulubiony, daje piękny kolor i wyrazistą kwaskowatość,

• truskawki — klasyka, lekko kwaśne i bardzo soczyste,

• morele — kwaskowate, świetnie się rozpadają,

• śliwki — od nich zaczynał się oryginalny przepis,

• a do tego maliny, borówki, jagody, agrest, wiśnie — robiłam ze wszystkimi i z każdym wychodzi.

Możesz więc szaleć przez cały sezon. Jedyna zasada: wybieraj owoce kwaskowate i takie, które fajnie miękną. W poniższym wideo Marta pokazuje jak upiec ciasto z rabarbarem krok po kroku. 

Składniki na ciasto biszkoptowe z owocami

Cały przepis odmierzam szklanką 250 ml — najlepiej taką z podziałką. To ważne, bo szklanki bywają różne i to jest tak naprawdę jedyne miejsce, gdzie można się pomylić: za mała szklanka albo za mała łyżeczka proszku to jedyny błąd, jaki da się tu popełnić.

• 1 szklanka (250 ml) mąki tortowej — najlepsza jest mąka drobno zmielona, tortowa. Im drobniejsza mąka, tym ciasto bardziej puchate; cięższa da bardziej zbity, ciężki biszkopt.

• 1 łyżeczka (5 ml) proszku do pieczenia z lekką górką.

• 1 szklanka cukru — używam drobnego, bo szybciej się rozpuszcza, ale zwykły też jest super.

• 5 jajek — najlepiej duże, świeże (u mnie wiejskie, od szczęśliwych kur — z nich zawsze wychodzą najlepsze ciasta).

• ekstrakt z wanilii — od łyżeczki do łyżki, zależnie jak bardzo waniliowo lubisz. W oryginale go nie było, ja dodaję i uważam, że świetnie podbija smak.

• owoce wedle uznania — rabarbar, truskawki, morele, śliwki

Naczynie: forma lub naczynie żaroodporne ok. 20 × 30 cm, wyłożone jednym arkuszem papieru do pieczenia. Lubię grubsze, ceramiczne — wydaje mi się, że dzięki niemu ciasto ładnie wyrasta, a papier sprawia, że łatwo je wyjąć i prawie nie ma zmywania.

Jak zrobić puszysty biszkopt — przepis krok po kroku

Rozgrzej piekarnik do 180°C (ja najczęściej piekę z termoobiegiem, ale góra-dół też się sprawdza).

1. Ubij jajka z cukrem i wanilią. Wbij 5 jajek do miski miksera, dodaj szklankę cukru i ekstrakt z wanilii. Ubijaj, aż masa będzie biała i puchata jak kogel-mogel — u mnie zajmuje to około 2 minuty (jeśli używasz zwykłego miksera ręcznego, może to zająć nawet 7–10 minut). Składniki mają się połączyć, a masa wyraźnie zmienić kolor na jasny.

2. Dodaj mąkę. Przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia bezpośrednio do masy. Warto przesiać przez sito, choć nieraz tego nie robiłam i ciasto i tak wychodziło świetne. Wymieszaj delikatnie szpatułką, a potem dosłownie 2–3 razy „puść" rózgą miksera, żeby wszystko się połączyło. Nie mieszaj za długo — zbyt długo mieszana masa straci powietrze i opadnie.

3. Sprawdź dno. Zgarnij szpatułką masę od spodu i sprawdź, czy nigdzie nie utknęła sucha mąka. Jeśli wszystko jest gładkie — gotowe.

4. Przelej do formy. Wylej ciasto na papier i rozprowadź szpatułką, docierając równo do rogów formy.

5. Ułóż owoce. Pokrój owoce (rabarbar np. w talarki ok. 0,5 cm, ze skórką — daje ładny kolor) i rozłóż na wierzchu z odstępami ok. 0,5–1 cm. Same opadną i częściowo zatoną w cieście.

6. Piecz. Wstaw do nagrzanego piekarnika.

Sekret puszystego biszkoptu

Cała puszystość bierze się z dobrze ubitych jajek i z tego, że nie mieszasz ciasta za długo po wsypaniu mąki. Drobna mąka tortowa + porządnie napowietrzona masa jajeczna = lekki, wysoki biszkopt. Cięższa mąka albo zbyt długie mieszanie zrobią ciasto zbite.

Ile owoców dać

To kwestia gustu. Więcej owoców = ciasto bardziej mokre i soczyste; mniej owoców = więcej puchatego biszkoptu dookoła. Dwie–trzy grubsze łodygi rabarbaru w zupełności wystarczą na taką blachę. Można też zrobić je w ogóle bez owoców — wyjdzie klasyczny, waniliowy biszkopt.

Czas pieczenia 

To jedyna trochę kapryśna część, bo wszystko zależy od piekarnika, mąki i ilości proszku. Czas pieczenia może wynosić od 35 do nawet 50 minut.

• Po 35 minutach wbij w sam środek ciasta wykałaczkę lub patyczek do sushi. Jeśli wychodzi suchy — ciasto gotowe. Jeśli nie, dopiekaj kolejne 5–10 minut i sprawdzaj ponownie, aż patyczek w środku będzie czysty.

• Jeśli Twój piekarnik przypieka ciasto z góry za szybko, zmniejsz temperaturę — wtedy pieczenie potrwa nieco dłużej, ale ciasto nie przypali się na wierzchu. Każdy piekarnik trzeba trochę wyczuć.

Najlepiej wystudzić ciasto w formie. Ja na koniec lubię oprószyć je cukrem pudrem — i to tyle. To nie jest ciasto, które powala wyglądem; to takie najprostsze, klasyczne ciasto babci. Ale smakuje jak najlepsze biszkopty z dzieciństwa, zwłaszcza dzięki tej wanilii.

Warianty owocowe

Ciasto biszkoptowe z rabarbarem Mój numer jeden. Rabarbar myję i kroję ze skórką w talarki ok. 0,5 cm — dzięki skórce ciasto ma piękny różowy kolor i wyrazisty smak. Dwie grube łodygi wystarczą. Ważne: liście rabarbaru są trujące — obrywaj je i wyrzucaj (u mnie lądują na kompoście), używamy tylko łodyg.

Ciasto biszkoptowe z truskawkami Truskawki pokrój na połówki lub ćwiartki (większe) i rozłóż na cieście. Są soczyste, więc ciasto wyjdzie przyjemnie wilgotne. Można je też połączyć z rabarbarem — duet rabarbar + truskawka jest obłędny.

Ciasto biszkoptowe z morelami Morele przekrój na połówki lub ćwiartki, usuń pestki i ułóż skórką do dołu. Pięknie się rozpadają i dają kwaskowaty akcent.

Ciasto biszkoptowe ze śliwkami To od śliwek (i jabłek) zaczynał się oryginalny przepis. Śliwki przekrój na połówki, usuń pestki i układaj skórką do dołu. Klasyka, która zawsze się broni.

Najczęstsze pytania (FAQ)

• Jak zrobić, żeby owoce nie opadały na dno? Najprostszy patent to obtoczyć owoce w odrobinie mąki przed ułożeniem na cieście — wtedy lepiej się trzymają. Szczerze mówiąc, u mnie owoce i tak częściowo toną i wcale mi to nie przeszkadza — są wtedy fajną niespodzianką ukrytą w biszkopcie.

• Czy mogę użyć owoców mrożonych? Tak. Rabarbar (i inne owoce) możesz pokroić w talarki, wrzucić do woreczka strunowego i zamrozić. Zimą dodajesz je prosto z zamrażalnika do ciasta, bez rozmrażania — wychodzi świetnie. To idealny sposób, żeby zagospodarować nadmiar rabarbaru z ogrodu.

• Jaka mąka jest najlepsza? Drobno zmielona mąka tortowa. Im drobniejsza, tym biszkopt jest bardziej puchaty. Cięższe mąki dają bardziej zbite, ciężkie ciasto.

• Dlaczego biszkopt mi opadł / wyszedł zbity? Najczęściej z dwóch powodów: zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki (masa traci powietrze) albo za mało proszku / źle odmierzone proporcje. Trzymaj się szklanki 250 ml i mieszaj delikatnie.

• Czy muszę dodawać wanilię? Nie, to dodatek nieobowiązkowy — w oryginale go nie było. Ale naprawdę ładnie podbija smak, więc polecam.

• Czy mogę zrobić to ciasto bez owoców? Tak — wyjdzie wtedy klasyczny, puszysty biszkopt waniliowy.

• W jakiej formie piec? Forma lub naczynie ok. 20 × 30 cm, wyłożone papierem do pieczenia. Grubsze, ceramiczne naczynia ładnie pomagają ciastu wyrosnąć.