Groszek pachnący (Lathyrus odoratus) – siew, uprawa, kwitnienie i zapach

Groszek pachnący (Lathyrus odoratus) – portret rośliny

Groszek pachnący najlepiej ścinać regularnie – im częściej trafia do wazonu, tym dłużej kwitnie w ogrodzie.

Groszek pachnący – historia i charakterystyka (Lathyrus odoratus)

Groszek pachnący to roślina, która od wieków zachwyca ogrodników delikatnymi kwiatami i niezwykle intensywnym zapachem. Kiedy odkryłam, że groszek, który sieję, ma historię sięgającą XVII-wiecznej Sycylii i mnicha Cupaniego, zupełnie inaczej spojrzałam na te nasiona. Franciszek Cupani odkrył tę roślinę na Sycylii i przesłał jej nasiona do Anglii. W 1699 roku, w listach do swojego przyjaciela Roberta Uvedale’a, opisał nową, pachnącą odmianę. Był to początek niezwykłej kariery groszku pachnącego, który szybko zdobył ogrody Europy.

W epoce wiktoriańskiej groszek stał się rośliną niemal kultową. Jego uprawa przekształciła się w prawdziwą sztukę, a hodowcy zaczęli konkurować o wielkość kwiatów, intensywność zapachu i paletę barw. W drugiej połowie XIX wieku Henry Eckford rozpoczął selekcję odmian o większych kwiatach i bardziej wyrazistych kolorach. To właśnie wtedy powstały formy, które znamy dziś – bujne, eleganckie, od bieli i pasteli po głębokie purpury i burgundy.

Uprawa – jak uzyskać obfite kwitnienie

Choć groszek pachnący bywa uznawany za roślinę kapryśną, w rzeczywistości jest po prostu wymagający. Odpowiednie przygotowanie gleby, właściwy termin siewu i regularna pielęgnacja sprawiają, że potrafi odwdzięczyć się wyjątkowo bujnym kwitnieniem.

Najlepsze efekty daje wysiew bardzo wczesny. W idealnych warunkach groszek wysiewa się jesienią i pozwala sadzonkom zimować w chłodnej szklarni lub tunelu. W naszym klimacie częściej sprawdza się wysiew wczesnowiosenny – najlepiej już w lutym.

Jak siać groszek pachnący? Instrukcja krok po kroku

Namaczanie nasion (opcjonalnie)

Niektórzy ogrodnicy zalecają namaczanie nasion przez 24 godziny w ciepłej wodzie, aby przyspieszyć kiełkowanie. Groszek jednak bardzo dobrze kiełkuje również bez tego zabiegu.

Dobór pojemników

Roślina buduje silny, głęboki system korzeniowy. Najlepiej sprawdzają się wysokie doniczki o głębokości około 9–10 cm. Dobrą alternatywą są specjalne root trainers lub nawet rolki po papierze toaletowym.

Wysiew

Do każdej doniczki sieje się 2–3 nasiona. Po wysiewie nasiona delikatnie przysypuje się ziemią i podlewa od dołu, umieszczając pojemniki w tacy z wodą.

Kiełkowanie i chłód

Doniczki warto przykryć folią i ustawić w ciepłym miejscu do momentu wschodów. Gdy nasiona wykiełkują, rośliny powinny trafić do chłodniejszego miejsca, najlepiej o temperaturze poniżej 10°C. Wolniejszy wzrost nadziemny sprzyja budowie silnych, zdrowych korzeni.

Uszczykiwanie

Gdy siewki osiągną 7–10 cm wysokości, można uszczyknąć ich wierzchołki na wysokości około 5 cm. Pobudza to rośliny do rozkrzewienia i zapewnia obfitsze kwitnienie. Pozostawione bez uszczykiwania pędy dadzą mniej kwiatów, ale będą one większe.

Przygotowanie gleby i sadzenie w gruncie

Groszek pachnący ma spore wymagania pokarmowe. Najlepiej rośnie w glebie żyznej, głęboko uprawionej i dobrze zatrzymującej wilgoć. Przed sadzeniem warto przekopać ziemię na głębokość 30–40 cm, usunąć korzenie innych roślin i wzbogacić ją kompostem oraz przekompostowanym obornikiem.

Młode rośliny przed wysadzeniem do gruntu należy zahartować, stopniowo przyzwyczajając je do warunków zewnętrznych. Na miejsce stałe groszek sadzi się w marcu lub kwietniu, w rozstawie co około 20 cm. Podpory powinny być przygotowane od samego początku – roślina bardzo szybko zaczyna się wspinać.

Pielęgnacja w sezonie

Podwiązywanie

Groszek jest rośliną pnącą i wymaga regularnego prowadzenia przy podporach. Pędy można podwiązywać sznurkiem lub prowadzić po kratkach i obeliskach.

Podlewanie

Podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Przesuszenie szybko odbija się na jakości kwitnienia. Dobrze sprawdza się nawadnianie kropelkowe.

Usuwanie przekwitłych kwiatów

Regularne ścinanie kwiatów pobudza roślinę do dalszego kwitnienia. Jeśli groszek zacznie zawiązywać strąki nasienne, jego cykl kwitnienia zostaje szybko zahamowany.

Kwitnienie i podział energii rośliny

Warto pamiętać, że im więcej pędów wytwarza groszek pachnący, tym krótsze stają się ich kolejne przyrosty. Na początku sezonu, gdy roślina ma niewiele pędów, może skierować więcej energii na ich wydłużanie. W miarę rozkrzewiania się i wydawania coraz większej liczby kwiatów, nowe przyrosty stają się krótsze.

Jest to naturalny mechanizm związany z podziałem zasobów i ograniczoną zdolnością rośliny do jednoczesnego utrzymywania intensywnego wzrostu i obfitego kwitnienia.

Materiał wideo – cały cykl uprawy groszku

Wysiew groszku pachnącego – od nasion do siewek

Sadzenie groszku w gruncie i prowadzenie na podporach

Zbiór kwiatów i układanie bukietów z groszku pachnącego

Groszek pachnący w bukietach

Świeżo ścięte kwiaty groszku pachnącego są wyjątkowym elementem letnich bukietów. Ich zapach jest intensywny i utrzymuje się nawet kilka dni po ścięciu. Kwiaty najlepiej zbierać rano, używając ostrych nożyczek, i od razu umieszczać w wodzie. Regularne ścinanie działa korzystnie nie tylko na bukiety, ale i na samą roślinę.

Sprawdzone odmiany groszku pachnącego

• Charlie’s Angel – jasny błękit, intensywnie pachnący

• Jilly – klasyczny kremowy odcień

• Mollie Rilstone – delikatny pastelowy róż

• Nimbus – ciemne, prążkowane płatki

• Mrs Collier – subtelna biel

• Matucana – jedna z najstarszych, dwubarwna

• Senator – purpura w paski

• Painted Lady – nostalgiczne połączenie różu i biel

FAQ – groszek pachnący (Lathyrus odoratus)

1. Kiedy siać groszek pachnący: jesienią, zimą czy wiosną?

Najlepsze efekty daje siew jesienny, który można wykonać w cieplejszych regionach kraju lub dysponując ogrzewaną szklarnią, w której zimą temperatura nie spada poniżej –5°C. Rośliny startują wtedy bardzo wcześnie i szybko budują silny system korzeniowy.

Kolejnym bardzo dobrym terminem jest luty – to mój najczęściej wybierany moment siewu. Preferuję wysiew do wysokich doniczek lub root trainers.

Dodatkowo, sadząc rośliny w marcu lub kwietniu do gruntu, wysiewam też część nasion bezpośrednio do gleby. Te rośliny nie osiągają tak dużych rozmiarów, ale przy dobrym stanowisku i braku silnych upałów pięknie kwitną latem.

2. Czy nasiona groszku trzeba moczyć przed siewem?

Nie. Całkowicie zaniechałam tej metody.

Z mojego doświadczenia wynika, że wschody są niemal identyczne, niezależnie od tego, czy nasiona były moczone, czy nie. Przy odpowiedniej wilgotności podłoża groszek kiełkuje bez problemu.

3. Dlaczego groszek pachnący nie kwitnie lub szybko kończy kwitnienie?

Najczęściej powodem są:

• upały – wysokie temperatury zaburzają zawiązywanie pąków,

• przymrozki,

• susza,

• szeroko rozumiany stres rośliny.

Groszek najlepiej funkcjonuje w chłodniejszej, stabilnej części sezonu. Wysoka temperatura i brak wody bardzo szybko odbijają się na kwitnieniu.

4. Czy groszek pachnący trzeba uszczykiwać?

Można, ale nie trzeba.

Uszczykuję tylko część roślin. Teoretycznie uszczykiwanie poprawia rozkrzewienie, ale w praktyce oznacza też krótsze pędy i mniejsze kwiaty. Wybór zależy od tego, czy zależy nam bardziej na liczbie pędów, czy na jakości i długości kwiatostanów.

5. Jak podlewać groszek pachnący, żeby długo kwitł?

Kluczowa jest regularna wilgotność podłoża.

Najważniejsze to unikać stresu związanego z przesuszeniem. Groszek źle znosi wahania – zarówno suszę, jak i nagłe zalewanie po okresie niedoboru wody.

6. Dlaczego groszek przestaje kwitnąć w trakcie sezonu?

Najczęstsze przyczyny to:

• pozostawione strąki nasienne,

• upały,

• susza,

• mączniak.

Zawiązywanie strąków to dla rośliny sygnał zakończenia cyklu. Regularne ścinanie kwiatów znacząco wydłuża okres kwitnienia.

Jeśli interesuje Cię szerszy kontekst uprawy kwiatów jednorocznych, w tym planowanie siewów, dobór stanowisk i prowadzenie roślin w sezonie, opisałam to szczegółowo w przewodniku po uprawie kwiatów jednorocznych.

Autor: Marta Potoczek

Kwiaty jednoroczne uprawiam od ponad 20 lat. Swoją wiedzę opieram na praktyce i doświadczeniu, które od lat porządkuję w formie artykułów, materiałów wideo oraz publikacji poświęconych uprawie roślin ozdobnych.